امروزه با پیشرفت علم و تکنولوژی، موزه­ها نقش مؤثری در ترویج فرهنگ و بالابردن سطح آگاهی عموم دارند و به عنوان مراکزی جهت حفظ و اشاعۀ فرهنگ یک جامعۀ قلمداد می­شوند که در مرحلۀ اول، نگهداری و سپس گسترش فرهنگ را برعهده گرفته­اند. نگهداری از اثر موزه­ای به عنوان نخستین گام در فرایند موزه­ای شدن شیء نقش مؤثری در بقای آن دارد؛ فرایندی که در چندین مرحله و زیر نظر چندین کارشناس با گرایش های موزه­داری، باستان شناسی، مستندنگاری و مرمت صورت می­گیرد. از این ­رو مستندنگاری اثر موزه­ای به عنوان مهم ترین و ابتدایی­ترین مرحله در فرایند اشاره شده و به منظور حراست از اثر موزه­ای، ضروری­ترین اقدام است که به دانش مربوط به آن شیء می­افزاید. این کار نه تنها از بعد هویت­بخشی قابل توجه و مهم است بلکه در تولید محتوای آموزشی و پژوهشی نیز نقش مؤثری را در موزه ایفا می­کند و به عنوان بستری به منظور تقویت زیرساخت های تولید محتوا برای شیء حائز اهمیت است. از این ­رو بهره­گیری از سیستمی یکپارچه و جامع برای دسترسی بهتر به اطلاعات شیء موزه­ای در تمام موزه­ها قابل توجه و ضروری است. موزه­ها برای طبقه­بندی آثار خود از استانداردهای مختلفی استفاده می­کنند که در این پژوهش با تمرکز بر مستندنگاری آثار موزه­ای، انواع طبقه بندی فراداده­ای موزه و استاندارهای مورد استفاده در موزه­ها بررسی خواهد شد. این مقاله به روش توصیفی- تطبیقی، استانداردهای فراداده­ای مطرح را که در موزه­های مختلف جهان مورد استفاده قرار گرفته است، معرفی کرده و مورد مقایسه قرار داده است. از طرفی به منظور بررسی وضعیت شیوه­های مستندنگاری آثار در موزه­های کشور نیز موزۀ ملی ایران و موزۀ ملی ملک انتخاب شده و با انجام دادن مصاحبه به میزان اهمیت و نقش فراداده­ها و استانداردهای مطرح پرداخته شده است. هدف این پژوهش شناسایی و معرفی انواع استانداردها و الگوهای مورد استفاده در مستندنگاری آثار موزه­ای است که ضرورت ایجاد و اهمیت طبقه­بندی فراداده­ها و استانداردهای آثار موزه­ای در موزه­ها را نشان می­دهد. نتایج حاصل بیانگر به کارگیری استانداردهای آزموده شده و مورد تأیید جهانی است که فراداده­ها را از زوایای مختلفی مشخص و طبقه­بندی نموده و این امر کمک زیادی به ساماندهی بخش مستندنگاری موزه­های کشور خواهد کرد و علاوه بر طبقه­بندی استاندارد آثار، دسترس­پذیری اطلاعات را نیز آسان می­سازد. در موزه­های مورد بررسی (موزۀ ملی ایران و موزۀ ملی ملک) با توجه به تنوع و کثرت آثار در هر دو موزه که حاوی حجم زیادی از اطلاعات هستند، موزۀ ملی ملک برای طبقه­بندی فراداده­ای در موزه از استانداردهای جهانی استفاده کرده است، اما موزۀ ملی ایران در این خصوص استانداردهای تعریف شدۀ خود را دارد.

در این بررسی، از شجره 382831 گاو نر و ماده هلشتاین ایران، که طی سال های 1346 تا 1378 توسط مرکز اصلاح نژاد دام کشور از گله های مختلف ثبت مشخصات و جمع آوری شده بود، برای محاسبه ضریب هم خونی استفاده شد. میانگین ضریب هم خونی کل جمعیت (گاوهای ماده و نر) تحت مطالعه بر مبنای سال پایه 1346، 0.184 درصد محاسبه شد. این میانگین برای جمعیت گاوهای ماده (94 درصد کل جمعیت) 0.180 درصد و جمعیت گاوهای نر (6 درصد کل جمعیت) 0.240 درصد بود. حداقل ضریب هم خونی محاسبه شده صفر و حداکثر آن 39.844، 39.844 و 25.780 درصد به ترتیب برای کل جمعیت، جمعیت گاوهای ماده و جمعیت گاوهای نر بود. در این جمعیت، 9.5 درصد حیوانات هم خون بوده، میانگین ضریب هم خونی آنها 2.175 درصد بود. تابعیت روند تغییرات هم خونی از سال برای کل جمعیت و جمعیت گاوهای ماده، مثبت و مشابه بود ( 0.021درصد در سال). این تابعیت برای جمعیت گاوهای نر نیز مثبت، اما بالاتر (0.026) از کل جمعیت و جمعیت گاوهای ماده بود.

این پژوهش به منظور بررسی میزان رخداد سقط با توجه به تعریف های مختلف و تأثیر اقلیم و اندازه ی گله روی این عارضه و همچنین برآورد روند فنوتیپی آن صورت پذیرفت. در این بررسی از 255781 رکورد زایش مربوط به 88502 رأس گاو که از 16 گله ی شیری گردآوری شده در بازة زمانی سال های 1383 تا 1393، استفاده شد. میزان رخداد سقط و عامل های مؤثر بر آن به ترتیب با رویه های FREQ و GENMODنرم افزار SASتحلیل شدند. با توجه به تعریف سقط به صورت مرگ و دفع جنین بین روزهای 260-60، 260-100 و یا 260-150 آبستنی، میانگین رخداد آن به ترتیب 5/15، 3/11 و 6/6 درصد برآورد شد. اندازه ی گله، نوع اقلیم، سال فصل و نوبت زایش و همچنین اثر متقابل سال × فصل زایش و نوع اقلیم × سال زایش اثر معنی داری (001/0 > P) بر میزان رخداد سقط داشتند. بیشترین فراوانی رخداد سقط در گاوهای نوبت زایش دوم (7/28 درصد) مشاهده شد. میزان رخداد سقط در اقلیم معتدل بیشتر از اقلیم سرد بود (0/16 در برابر 5/14 درصد). همچنین گله های با بیشتر از سه هزار مولد در مقایسه با کمتر از هزار رأس، نزدیک به 1 درصد، رخداد سقط بیشتری داشتند. میانگین رخداد سقط در فصل بهار بالاترین و در پاییز کمترین (8/17 در برابر 5/13 درصد) بود. همچنین با توجه به تابعیت میانگین حداقل مربعات بر سال زایش، رخداد سقط روند فنوتیپی مثبت و معنی داری (004/0 > P) به میزان 4/0 درصد در سال داشت. نتایج این بررسی می تواند در تجزیه وتحلیل راهکارهای مدیریتی در کنترل رخداد سقط سودمند باشد.

در این پژوهش، برای برآورد روند ژنتیکی و فنوتیپی صفات تولیدی جمعیت گاوهای هلشتاین ایران از اطلاعات موجود در مرکز اصلاح نژاد دام کشور که در طی سال های 1366 تا 1383 تهیه شده بود، استفاده شد. برآورد مولفه های (کو) واریانس و پارامترهای ژنتیکی با استفاده از رکوردهای دوره شیردهی اول و روش حداکثر درستنمایی محدود شده با الگوریتم AIREML صورت گرفت. ارزیابی ژنتیکی و پیش بینی ارزش های اصلاحی حیوانات با استفاده از مدل حیوانی چند متغیره انجام شد. به منظور برآورد مولفه های (کو) واریانس و ارزیابی ژنتیکی از نرم افزار MATVEC استفاده شد. وراثت پذیری تولید شیر، مقدار چربی و مقدار پروتئین به ترتیب 0.27، 0.22 و 0.25 برآورد شد. روند ژنتیکی به صورت تابعیت خطی بهترین پیش بینی نااریب خطی (BLUP) ارزش های اصلاحی حیوانات بر سال تولد برآورد گردید. روند ژنتیکی تولید شیر 33.84±2.10 کیلوگرم، برای مقدار چربی 0.64±0.05 کیلوگرم و برای مقدار پروتئین 1.00±0.08 کیلوگرم برآورد شد (P<0.01). روند فنوتیپی صفات تولید شیر، مقدار چربی و مقدار پروتئین به ترتیب 122.28، 4.42 و 3.06 کیلوگرم در سال بود. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد پیشرفت ژنتیکی صفات تولیدی در گاوهای هلشتاین ایران برای تولید شیر مناسب اما در مورد مقدار چربی و مقدار پروتئین قابل ملاحظه نمی باشد.

هدف از انجام این تحقیق شناسایی نشانگرهای تک نوکلئوتیدی موثر بر برخی صفات تولیدمثلی در گاوهای شیری هلشتاین ابران است. برای این منظور از نمونه مو 150 راس گاو که بین سال­های 1390-1392 در یکی از گاوداری های شرکت فردوس پارس متولد شده بودند، جهت تعیین ژنوتیپ با تراشه حاوی SNP 30108 استفاده شد. بعد از انجام مراحل کنترل کیفیت  داده­ها با استفاده از روش تجزیه واریانس حداقل مربعات با استفاده از رویه GLM، آنالیز GWAS انجام گردید. نتایج آنالیز نشان داد 2 تغییر تک نوکلئوتیدی با صفت فاصله زایش تا  آبستنی و 12 تغییر تک نوکلئوتیدی با صفت فاصله بین اولین و آخرین تلقیح ارتباط معنی­داری (pValue<0.04) داشتند، در صفت روزهای باز  11 و برای صفت تعداد تلقیح به ازای آبستنی نیز 5 تغییر تک نوکلئوتیدی معنی­دار (pValue<0.04) وجود داشت. بررسی ها بعد از مکان یابی ژنها  تعدادیQTL و ژن­های مختلفی را  شناسایی کرد که بر صفات مورد بررسی اثرگذار یا کنترل کننده بودند. از جمله این ژن­ها می­توان به ژن NUF2  در کروموزوم 3 که بر تکامل سلول تخم، ژن ANAPC1  در کروموزوم 11 که بر جنبانی اسپرم، ژن PITX2  در کروموزوم 6 که بر تولید شیر، ژن ELOVL6 در کروموزوم 6 که بر افزایش وزن بدن، موثر است اشاره نمود. به طور کلی می­توان نتیجه گرفت که کروموزوم 3، 6 و 11 دارای تغییرات تک نوکلئوتیدی هستند که در ارتباط قوی تری با صفات تولیدمثلی بوده و در حاشیه همین تغییرات تک نوکلئوتیدی، QTL و ژن هایی یافت شد که مرتبط با صفات تولید مثلی بوده اند.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

در این تحقیق از یک مدل قطعی برای شبیه سازی برنامه های مختلف آزمون نتاج متناسب با شرایط جامعه گاوهای هلشتاین ایران استفاده شد. در برنامه های شبیه سازی شده شدت انتخاب در گاوهای نر از طریق افزایش نسبتی از جمعیت گاوهای ماده که به گاوهای نر تحت آزمون اختصاص می یافتند، افزایش یافت اما صحت انتخاب در این برنامه ها به دلیل ثابت بودن تعداد دختر به ازای هر گاو نر تحت آزمون ثابت بود. صفت مورد بررسی تولید شیر یک دوره شیردهی بود. کارایی اقتصادی (نسبت درآمد به هزینه) برنامه های آزمون نتاج شبیه سازی شده با افزایش تعداد گاوهای نر تحت آزمون با نرخ نزولی افزایش یافت تا به حداکثر خود یعنی 6.0679 در ازای 29 گاو نر تحت آزمون رسید. نتایج نشان داد، حداکثر رشد ژنتیکی در واحد نسل هنگامی که 29 راس گاو نر تحت آزمون نتاج قرار می گیرند حاصل می شود و برابر با 430.7683 کیلوگرم بود و بیشترین درآمد سالیانه به ازای کل جمعیت در یک افق زمانی 32 ساله بوسیله آزمون نتاج 99 راس گاو نر بدست می آید که برابر با 21924417479 ریال بود. هزینه برنامه های آزمون نتاج با افزایش تعداد گاوهای نر تحت آزمون به صورت خطی افزایش یافت به طوریکه این افزایش هزینه به ازای هر گاو نر تحت آزمون برابر با 51984332 ریال بود. بنابراین برنامه ای که بیشترین رشد ژنتیکی در واحد نسل و یا درآمد را داشته باشد لزوما بیشترین کارایی اقتصادی را ندارد. همچنین حساسیت کارایی اقتصادی و تعداد گاو نر تحت آزمون برنامه بهینه در ازای 20 درصد نوسان در سطح پارامترهای اقتصادی بررسی شد. کارایی اقتصادی برنامه آزمون نتاج بهینه، بیشترین حساسیت را نسبت به تغییر نرخ تنزیل و ضریب اقتصادی تولید شیر و تعداد گاو نر تحت آزمون در برنامه بهینه، بیشترین حساسیت را نسبت به افزایش 20 درصدی نرخ تنزیل داشت. این در حالی بود که افزایش 20 درصدی هزینه خرید و نگهداری گاو نر و همچنین نوسان 20 درصدی هزینه ذخیره سازی اسپرم، قیمت فروش گاو نر حذفی و ضریب اقتصادی تولید شیر اثری بر تغییر تعداد گاو نر تحت آزمون در برنامه بهینه نداشتند.

برای تعیین چندشکلی در ژن لپتین گاو و بررسی ارتباط آن با صفات تولید، از DNA تعداد 59 راس گاو نر پروف شده داخل کشور که در آزمایشگاه بیوتکنولوژی موسسه تحقیقات علوم دامی کشور استخراج گردید، استفاده شد. با استفاده از روشPCR ، یک قطعه با اندازه 581 جفت باز از ژن لپتین (شامل اگزون دو، قسمتی از اینترون یک و قسمتی از اینترون دو) تکثیر شد. سپس با استفاده از آنزیم برش دهنده Bsec1، قطعه مورد تکثیر هضم شد. چندشکلی مورد نظر یک جانشینی یک نوکلئوتیدی (تبدیل آدنین (A) به تیمین ((T) در موقعیت 413 قطعه مورد تکثیر می باشد که منجر به تبدیل اسید آمینه تیروزین (tAt) به فنیل آلانین (tTt) می شود. در شکل وحشی (آلل(A ، یک جایگاه شناسایی (AT↓CGAT) برای آنزیم برش دهنده Bsecl وجود دارد که قطعه مورد تکثیر را در آن ناحیه برش می دهد و دو قطعه با اندازه های 169 و 412 جفت باز حاصل می شود. در آلل جهش یافته (آلل T)، قطعه مورد نظر برش نمی خورد و بنابراین یک قطعه با اندازه 581 جفت باز حاصل می شود. در تحقیق حاضر، هر سه نوع باند با اندازه های 169، 412 و 581 جفت باز مشاهده شد که وجود چندشکلی را در جامعه مورد مطالعه نشان می دهد. دو ژنوتیپ AA و AT به ترتیب با تعداد 58 و یک نمونه در این جامعه مشاهده شد. فراوانی آلل وحشی (A)، 99.15درصد و فراوانی آلل جهش یافته (T)، 0.85 درصد بود. نتایج سایر تحقیقات نیز کم بودن فراوانی آلل جهش یافته (T) را در نژادهای مختلف نشان می دهد.

در این پژوهش داده های جمع آوری شده توسط مرکز اصلاح نژاد دام کشور در طی سالهای 1362 تا 1377، براساس روش دومارتن پیشرفته به شش منطقه اقلیمی خشک بیابانی، نیمه خشک، مدیترانه ای، نیمه مرطوب، مرطوب و خیلی مرطوب تقسیم شدند و سپس با استفاده از اطلاعات گاوهای نر مشترک و مدل های تک صفتی وچند صفتی اجزای واریانس و کوواریانس و پارامترهای ژنتیکی صفات مقدار شیر، مقدار چربی، درصد چربی، فاصله گوساله زا یی و تعداد روزهای باز برای آن مناطق برآورد گردید. وراثت پذیری مقدار شیر و چربی در اقالیم خشک بیابانی، نیمه خشک، مدیترانه ای، نیمه مرطوب، مرطوب و خیلی مرطوب به ترتیب 0.29 ± 0.07 و 0.29 ± 0.09, 0.29 ± 0.06 و 0.27 ± 0.08, 0.23 ± 0.09 و 0.25 ± 0.04, 0.22 ± 0.06 و 0.25 ± 0.0, 0.18 ± 0.04 و 0.26 ± 0.00, 0.12 ± 0.06 و 0.24 ± 0.09 برآورد گردید. وراثت پذیری درصد چربی در مناطق ذکر شده به ترتیب 0.12 ± 0.09, 0.16 ± 0.06, 0.24 ± 0.04, 0.12 ± 0.08, 0.16 ± 0.07, 0.18 ± 0.08 و وراثت پذیری صفات فاصله گوساله زایی و روزهای باز دراین مناطق به ترتیب 0.097 ± 0.005 و 0.02 ± 0.002, 0.09 ± 0.005 و 0.025 ± 0.002, 0.02 ± 0.002 و 0.01 ± 0.004, 0.025 ± 0.002 و 0.02 ± 0.006, 0.01 ± 0.004 و 0.03 ± 0.009, 0.02 ± 0.006 و 0.03 ± 0.009 برآورد گردید. روند ژنتیکی مقدار شیر در شش منطقه به ترتیب 41.21, 14.97, 2.82, 26.48, 88.63 و -16.85 کیلوگرم بود. همبستگی ژنتیکی صفات مقدارشیر، مقدار چربی و درصد چربی در بین مناطق مختلف در دامنه های 0.8-0.98, 0.73-0.96, 0.7-0.95 و برای صفات تولید مثل نزدیک به صفر برآورد گردید. اختلاف در پارامترهای ژنتیکی و همبستگی ژنتیکی صفات در مناطق مختلف وهمچنین متفاوت بودن رتبه بندی گاوهای نر براساس ارزش های اصلاحی در مناطق مختلف بیانگر تفاوت عملکرد ژنوتیپ در این مناطق است که می تواند ناشی از اثر متقابل ژنوتیپ و محیط باشد.

هدف این پژوهش، بررسی وضعیت صفات مختلف تولیدمثلی در گاوهای هلشتاین ایران بود. در مجموع تعداد 221501 رکورد تولیدمثلی در تلیسه و گاو در نوبت های زایش 1 تا 5 که طی سال های 1380 تا 1390 در 60 گله گاو شیری متعلق به بنیاد مستضعفان و تعاونی وحدت اصفهان زایش داشتند، استفاده شد. تجزیه و تحلیل های آماری با استفاده از رویه های مدل های خطی تعمیم یافته و تابعیت نرم افزار تحلیل آماری انجام شد. در گاوها، میانگین فاصله گوساله زایی 405.7±78.7 روز، روزهای باز 127.5±63.5 روز، فاصله زایش تا اولین تلقیح 75.4±27.5 روز، فاصله اولین تا آخرین تلقیح منجر به آبستنی 63.5±52.1 روز، تعداد تلقیح منجر به آبستنی 2.7±1.8، تعداد روزهای خشک 68.9±28.5 روز و نرخ گیرایی 37.6±32.1 درصد بود. در تلیسه ها، میانگین تعداد تلقیح منجر به آبستنی 2.0±1.4، سن اولین تلقیح 455.4±37.7 روز و نرخ گیرایی 63.0±32.0 درصد برآورد شد. روند فنوتیپی به صورت ضریب تابعیت میانگین حداقل مربعات هر صفت بر سال زایش تعریف شد. این روند برای تمام صفات مورد بررسی نامطلوب و معنی دار بود؛ برای مثال، نرخ گیرایی در گاوها سالانه 1.3±0.2 درصد و در تلیسه ها 1.9±0.2 درصد کاهش نشان داد. آنالیز آماری نشان داد افزایش تولید شیر تاثیر معنی دار و نامطلوبی بر عملکرد تولیدمثلی دارد؛ برای مثال به ازای هر 100 کیلوگرم افزایش در تولید شیر، فاصله گوساله زایی و روز های باز به ترتیب 0.5 و 0.4 روز افزایش یافت. نتایج تحقیق حاضر بر لزوم توجه بیشتر به صفات تولید مثلی تاکید دارد.